بازگشت به خویشتن بر اساس راهبرد امامان مکتب تشیع
95 بازدید
موضوع: تاریخ و سیره

بازگشت به خویشتن بر اساس راهبرد امامان مکتب تشیع

تاریخ اسلام گواه براین مدعاست که بسیاری از مذاهب اسلامی از زمان پی ریزی اصول مذهبی خود تا هنگام تعالی و تکامل در دریای خروشان اندیشه اسلامی،در برخورد با اندیشه های مخالف وپیروان آن ها به سه شکل از خود واکنش نشان داد ه اند، در ابتدا با تعصب شدید وشایدجاهلانه،رفتارهای خوشونت باری را با آنان در پیش گرفته اند.

سپس از آن ها که تعصب، خود میتواند یک ضد ارزش تبلیغی منفی از آن مذهب تلقی شود با گرایش به هم زیستی مسالمت آمیز در فضایی توام با احتیاط و نگرانی ،تعصب ها و اختلافات خود را تا حدودی تعدیل می کنند و سرانجام با برطرف شدن زمینه های نگرانی و ترس از نابودی هویت مذهبی به تدریج با حسن نیت به برقراری ارتباط و تفاهم با سایر مذاهب اقدام کنند

ازاین روی

بازگشت به روش و سیره مواجهه امامان امامیه با جوامع اهل سنت تنهاسیاست راهبردی تشیع برای خنثی سازی توطئه های سلفیون است

بررسی تاریخی تعاملات مذاهب اسلامی بیان گر آنست که تکفیرمسلمانان جایگاهی در اندیشه مذاهب خمسه ندارد و زندگی مسالمت آمیز امری بدیهی درنزد مسلمانان تلقی میشده از سویی دیگر یکی از عوامل کلیدی این ذهنیت مثبت روش وسیره امامان تشیع می باشد

امامان شیعه در طول بیش ازدو قرن حضور خود با گروهای و جریان مختلف و ناهمگون از مخالفان سیاسی،اجتماعی ومذهبی روبه رو بودند

کثرت گرایی و وجود جریان های مختلف دینی و غیر دینی در طول زعامت سیاسی ،اجتماعی امامان امامیه ،موجب شد تا ایشان مواجهه خویش را بر اساس شرایط حاکم اولویت بندی نمایند

در یک دسته بندی می توان مخالفان را به دودسته داخلی و خارجی تقسیم نمود که سیات مواجهه اهل البیت به دو صورت تقسیم می گردد

الف ) سیاست برون دینی

کلیه فرق اسلامی به جزء فرقهای انحرافی زیر مجموعه خیمه اسلام محسوب می شوند و اسلام اختلاف فکری و اجتهادی رابه منظور تطور علوم اسلامی به رسیمت می شناسد

ازاین روامامان امامیه دراصل مبارزه و مواجهه با ظهور و رواج اندیشه های ادیان و اندیشه های غیر اسلامی(مانند:یهود ،نصارا ، مجوس و گروهای الحادی چون زنادقه ،دهریون و ...) با دیگرجریان های اسلامی و مواضع حاکمان اسلامی در یک جبهه قرارداشتن لیکن برخوردایشان با چنین پدیده هایی همراه باسعه صدر،هدایت گر نه و حکیمانه و به دور از خشونت بود

ب) برون دینی

مواجهه باگروهای و جریان های فکری و نخبگان علمی

امامان شیعه در راستای تبیین و تفسیر شریعت اسلام، فضای گفتگو و مباحث فکری را برای هم اندیشی و تولید فکر فراهم نمودن و با راه اندازی کرسی های رسمی درس و بحث عملا را ه رابرای تضارب آراء و اندیشه ها باز نمودن که نتیجه آن بوجود آمدن مکاتب مختلف فقهی وکلامی در جامعه اسلامی شد

این در حالی بود که بسیاریاز سران این مذاهب و مکاتب از شاگردان امامان شیعه به حساب می آیند

لذا بدیهی است که مواجهه امامان با این گروهای فکری کاملا علمی و بر اسا س منطق مجادله احسن بوده است

مواجهه با دستگاهحاکمیتی و خلفاء حاکم

خلفا و حاکمان سیاسی(شامل سه خلیفه نخستین اسلام و خلفای احزاب اموی،عباسی ،آل زبیر و کارگزاران حکومتی آنان)

اگر چه در ایفای نقش احزاب سیاسی مخالف اهل بیت مشترک بودند. اما درشیوه ها و اهداف حکومتی و نحوه برخورد با اهل البیت و امامان شیعه ،یکسان نبودند .مواحهه اهل البیت با آنان را نیز ،نمی توان یکسان به حساب آورد

از این جهت، می توان سیره وسخنان اهل البیت را نسبت به خلفای سه گانه نخست و به ویژه شیخین ،در راستای حفظ نظام اسلامی،دفاع از شریعت اسلامی و وحدت مسلمانان و رعایت مصالح اسلام  ممالک اسلامی دانست ،

اماسیاست تبیین و ثبیت عقایدشیعه اثنای عشری،تربیت نخبگان شیعی، سکوت نسبی ،مبارزه منفی ،جلوگیری از شورش های نظامی بی حاصل ،و گاهی همگامی ظاهری و برخورد مماشات گونه آنان با خلفای اموی وعباسی را بایستی به جهت ملاحظات دیگری چون حفظ جان خود و اصحاب ،و بقای اصل و اساس مکتب امامیه ،وحمایت از صلح در جامعه و حفظ کیان اسلامی دانست و نه وهمروی با آنان دانست

در جهان معاصر تنها حربه ای و سیاست راهبری که می تواند توطئه هایجریان سیاسی ،نظامی دنیای اهل سنت پساسلفی گری را خنثی سازد و چهره حقیقی اسلام ناب را به جهانیان معرفی نماید سیرهوروش اهل البیت عصمت و طهارت در دو سطح برون دینی و درون دینی می باشد

در این خصوص مطالعه پیشینه مراودات علمی و تولیدات علمی دانشمندان شیعی و سنی پیشا سلفی گری می تواند چراغ راه آیند ه جوامع اسلامی باشد

ذیلا به نمونه های همگرایی عالمان شیعی و سنی در مسر تولید دانش اشاره می شود

روشنگری در زمینه نقش معتزله در ترویج و گسترش اندیشه عقلی و نقش شیعه به ویژه در سطح سیاسی و دیگر سطوح اندیشه

تاثیر تمدنی شیعه پس ازتاسیس دو دولت بزرگ آل بویه در شرق و دولت فاطمیان در مفرب ،مصر ،شام ،یمن

از ویژگی های مشترک این دودولت وحدت سیاسی و همزیستی مسالمت آمیز مذاهب اسلامی با یکدیگر بود

حمایت سیاسی اجتماعی رهبران مذاهب اسلامی از قیام های علویان

همکاری در تاریخ نگاری ،مقتل نگاری ،تفسیر قرآن و شرح بر نهج البلاغه و....