مقایسه تطبیقی نقش آموزه¬های شیعی در نهضت مشروطیت و انقلاب اسلامی
345 بازدید
نقش: نویسنده
سال نشر: 00/0/0
وضعیت چاپ : چاپ نشده
نحوه تهیه : گروهی
زبان : فارسی
چکیده: مشروطیت و انقلاب اسلامی جزء حوادث عظیمی بود که در بطن بیداری جامعه ایرانی در دوره معاصر و تطور اندیشه تاسیس مدینه سیاسی مبتنی بر آموزه های وحیانی- شیعی پدید آمد. با تامل در متن آموزه¬های وحیانی- شیعی می¬توان به این واقعیت مهم رهنمون شد که شکل¬گیری نهضت مشروطه و انقلاب اسلامی امری دور از واقع نبود، زیرا اساس آموزه¬های دینی را می¬توان در دو مقوله برپایی عدالت و مبارزه با ظلم و جور تعریف کرد. از این رو نهضت مشروطه از سویی، آغاز حرکت اجتماعی نوینی برای رهایی از استبداد حاکم و از دیگر سو از جمله حرکت¬های اجتماعی است که به خوبی کُنش رو در روی دین و سیاست و نقش دین در جامعه ایرانی را نشان می¬دهد. نهضت مشروطه با داعیه دینی و با توجه به چگونگی و حالت اجتماعی جدید حاکم بر دنیای آن روز بویژه دگردیسی¬های غرب آغاز شد و در سرانجام خویش به دلیل چیرگی دیدگاه غیر دینی به شکست و کژی کشید، اما در ادامه بعد از مدتی بستری برای شکل¬گیری انقلاب اسلامی شد. انقلاب اسلامی، انقلابی بود که هم در شروع و هم در فرآیندش از آموزه¬های وحیانی¬- شیعی بهره¬ می¬گیرد. از این رو بقا و تداوم دینی بودن انقلاب اسلامی اقتضا دارد که از نسبت بسیاری از مسایل مستحدث و حتی مسایل گذشته با دین سؤال شود و این امر مستلزم طرح تفاسیر و تقریرات مکرر از دین می‌باشد و دقیقا به همین دلیل مهم‌ترین چالشی که دین در عصر انقلاب اسلامی در پیش خواهد داشت، ضرورت‌های پراگماتیک و تحمیلی‌ ناشی از توسعه و فراگیری مدرنیته است. بدین جهت نقش مهم عالمان دینی در این شرایط ویژه، ممانعت از لغزیدن تفاسیر و تقریرهای دینی به ساحت توجیه‌گری فضای موجود می‌باشد. در مقاله حاضر به بررسی تطبیقی نقش آموزه¬های شیعی در شکل¬گیری نهضت مشروطه و انقلاب اسلامی پرداخت خواهد شد. واژگان کلیدی: آموزه های شیعی، انقلاب مشروطه، انقلاب اسلامی، علمای دینی.