نقش اجتماعی منتظران در زمینه سازی ظهور
32 بازدید
موضوع: امامت و مهدویت
مصاحبه کننده : خبرگزاری آینده روشن
محل مصاحبه : قم
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : خبرگزاری اینده روشن
تاریخ نشر : Jun 28 2011 12:00AM
تعداد شرکت کننده : 0
 

نقش اجتماعی منتظران در زمینه سازی ظهور

  یکی از مهم‎‌ترین مباحث مهدویت، نقش اجتماعی منتظران و زمینهسازی برای ظهور است. در همین راستا خبرنگار آیندة روشن با آقای حسن عبدی پور، مولف کتاب نقش اجتماعی انتظار در باره وظایف منتظران و ظهور گفتگویی انجام داده است . عبدی پور در آستانه ورود به ماه شعبان طی گفتگوی ویژه با خبرنگار بخش اندیشه آینده روشن در بارة وظایف منتظران، نقش اجتماعی منتظران و اصلی ترین وظایف حکومت و کارگزاران دولت منتظر را مطرح کرد.
گزارشگر : علی عابد
کد مطلب : 43953
نقش اجتماعی منتظران در زمینه سازی ظهور


وظایف منتظران در زمینه سازی ظهور چیست؟
در میان پیروان مکتب تشیع دیدگاه‌های مختلفی مطرح است.جریانی قبل از انقلاب معتقد بود باید در زمینه ظهور یک مبارزه منفی داشته باشیم یا هیچ کاری را انجام ندهیم بگذاریم فساد و تباهی همه جا را فرا بگیرد که حضرت زودتر ظهور کند. می‎‌توان به این تفکر لقب تفکر اسلام صهیونیستی داد. البته امام(ره) و پیروان امام با این نگرش مخالف بودند و معتقد هستند ما به عنوان منتظر، وظایفی اجتماعی و فردی داریم.

الف: اجتماعی؛ چیزی که مهم است، باید تعریف صحیح از اسلام وحکومت دینی عصر غیبت داشته باشیم تا ارزش‌های والای انسانی توسط منتظران و مصلحان واقعی درآن حاکمیت پیدا کند. دراین راستا افراد وظایفی دارند که مهم‌ترین آن اجتماعی است. مردم باید نسبت به امور اجتماعی مسلمین حساسیت نشان بدهند. تجربه دوران سی ساله انقلاب به ما آموخته است که همدلی و همراهی با ولی‎‌فقیه و نقش‌آفرینی‌های اجتماعی باعث پیروزی انقلاب شد و حکومت مستبد دیکتاتور و ضد دین از بین رفت و همین همدلی و همبستگی اجتماعی و انسجامی که در میان ملت و رهبران انقلاب بود توانست کشور را پیش ببرد.
ب: فردی؛ منتظر واقعی کسی است که واقعا به آن چه که اسلام و سنت پیامبر و اهل بیت (ع) به او آموخته معتقد باشد و آن‎ها را به عنوان دستور العمل‎های زندگی سیاسی، اجتماعی و فردی خود ببیند و پیاده کند. همه کسانی که به اسلام و مکتب تشیع معتقدند با این وظایف آشنا هستند. پس وظیفه منتظر واقعی مطالبات جدید و فوق العاده‌ای نیست اگر شما تعریف صحیحی از مکتب اسلام به عنوان یک مکتب جامع داشته باشید، از ما خواسته است که افراد صالحی را به عنوان حاکم انتخاب کنیم و سعی کنیم همه آموزه‌های دینی را در سطح نظام‌های اجتماعی پیاده کنیم. طبعاَ چنین جامعه‌ای مطلوب منتظران واقعی خواهد بود و تلاش می کنند تا به آن جامعه آرمانی نزدیک شوند.

یعنی درعصر غیبت وظیفه‎‌ی منتظران، اطاعت از ولی فقیه و پای بندی به معارف مکتب تشیع و آموزه‌های اهل بیت (ع) است؟
ما در عصر غیبت چیز جدیدی را نمی‌توانیم تعریف کنیم یا تحلیل‌ها و تعبیر‌های جدید به آن اضافه کنیم. به مسلمان شیعی سفارش شده است در هر زمانی که امام حی و معصوم در دسترس نیست، این نیاز را از طریق عالمان دینی و مراجع واجدالشرایط تامین کنید، وظایف ما در عصر حضور و عصر غیبت تفاوتی ندارد و ما از انجام وظیفه معاف نشده‎‌ایم. بلکه مامور هستم به همه آموزه‌های دینی، آن هم نه با تفسیر و تاویل‌های شخصی. حق نداریم برداشت‌های شخصی خود رابه جامعه تحمیل کنیم؛ چون این‌ها انحراف است. باید به صورت طبیعی حرکت‌ها و رفتارهای فردی و اجتماعی‌مان را هماهنگ و مطابق دستورالعمل‌های ولایت فقیه قرار دهیم و با بزرگان دین ارتباط وثیقی داشه باشیم، با تعریف بیرونی نمی‌توانیم به وظیفه‎‌ی خود عمل کنیم. واین‎‌که کی این ظهور شکل خواهد گرفت دست ما نیست و به اراده خداوند بستگی دارد به قول امام راحل(ره)ما مامور به وظیفه‌ایم نه نتیجه.

براساس آیات قرآن کریم تا مردم خودشان نخواهند تغیری در امورشان رخ نمی دهد؛ روایتی هم ناظر بر این است که جهان پر ازفساد خواهد شد، و براساس مستندات دینی امام (ع)جامعه راپر ازعدل وقسط خواهند کرد. این موضوعات راچگونه توجیه می‎‌کنید؟.

امام عصر (ع) همان چیزی را می خواهد که قرآن، پیامبراسلام و اهل بیت (ع)از ما می خواهند. آن‎‌هم به صورت منطقی و معتدل. وظایف ما صرفا مسائل ریاضتی از جنس خاص در وادی دنیا و جامعه اجتماعی نیست، بعضی از اقشار مردم در مسائل اجتماع ظاهر نمی‌شوند

اید به صورت طبیعی حرکت‌ها و رفتارهای فردی و اجتماعی‌مان را هماهنگ و مطابق دستورالعمل‌های ولایت فقیه قرار دهیم و با بزرگان دین ارتباط وثیقی داشه باشیم، با تعریف بیرونی نمی‌توانیم به وظیفه‎‌ی خود عمل کنیم. واین‎‌که کی این ظهور شکل خواهد گرفت دست ما نیست و به اراده خداوند بستگی دارد به قول امام راحل(ره)ما مامور به وظیفه‌ایم نه نتیجه.

به بهانه این که برنامه‌های ریاضتی دارند. ما وظیفه داریم در نظام حکومت اسلامی همگام با ولی‎‌امر مسلین و ملت با تفکر و عقلانیت و اعتدال حرکت کنیم. از این رو نباید تعریفی را از یک منتظر نشان دهیم که خدای نخواسته بخشی از جامعه از مسئله مهدویت برداشت دیگری داشته باشند، افراد منتظر را افراد خاص یا ویژه ببینند، وقتی از بزرگان ما می‎‌پرسیدند: آقا شما این همه به مسجد جمکران‎‌آمدید، تا حالا موفق شدید حضرت را ملاقات کنید؟ فرمودند مهم نیست ما حضرت را ببینیم مهم این است که حضرت مارا ببینند. ما باید رفتارمان را طوری قرار بدهیم که حضرت از ما راضی و خشنود باشد. پس هر چه ازچارچوب آموزه های دینی خارج شویم، قطعا آسیب هایی به جامعه منتظران خواهد خواهد داشت. از این روی خانقاه بازی، چله گرفتن، گعده‎‌های ویژه، پوشش و ظاهر متفاوت اذکار غیر معروفه، ترک مسائل ونیازهای دنیوی همه این ها مسائلی است که مذموم است.

مسئله بعدی که گفتید دنیا پر از ظلم می شود‌؟ به این معنا که توده‎‌ی مردم ظالم می‎‌شوند ودر حق همدیگر ستم می‎‌کنند نیست؛ برعکس احساس می شود انسان‌ها هر مقداری که به ظهور و آخر‌الزمان نزدیک می‌شوند معنویت‌شان بیش‌تر می شود. رجوع به جوهره انسانی و فطری که خداوند در ضمیر انسان‌ها قرار داده فعال‌تر می‌شود. به نظر می‌رسد منظور این است که ظلم‌ها و مفاسدی توسط مکاتب الحادی رسمی و قانونی می شوند. چرا که نظام سرمایه‌داری، لیبرالیستی، سکولار و نظام‌های امانیستی و فمنیستی انسان‌ها را از هویت اصلی خودشان دور کرده اند. و این دور افتادن ازخدا خود درآینده خیزشی همگانی و فراگیر در پی خواهد داشت. همین نظام‌های سلطه که به نام حقوق بشر با شعار تامین امنیت و توسعه اقتصادی و رفاه فاصله طبقاتی را روز به روز بیش‌تر و انسان های زیادی را از حقوق خودشان محروم می کنند.


برداشت من این است که شما نقش اجتماعی منتظران را برجسته می‎‌بینید درست است؟
بله، نقش اجتماعی منتظران تاثیرگذار و زمینه‌ساز است. یعنی آن رفتارهای عملی وعینی انسان که در عرصه جامعه شکل می‌گیرد می‌تواند تاثیر‌گذار باشد. فعالیت‌ها وتلاش‌های مخلصانه منتظران درسایه حکومت اسلامی رضایت ولی عصر(ع) را موجب خواهد شد. یعنی هر حرکت مثبتی که دین خدا را حاکمیت ببخشد و بتواند جوهره دین را به تمام نقاط کشور وجهان توسعه بدهد و خوشنودی حضرت ولی عصر (ع) را درپی خواهد داشت. حرکت هایی که در کشورهای اسلامی رخ می‎‌نماید، قطعا ذهن توده‌های مردم را به مسئله حضور منجی (ع) آماده می کند.

ما هرچی که به ظهور نزدیک می‎‌شویم یک اراده و همبستگی فراگیر میان ملت ها دیده می شود. با این اختلاف‌های مذهبی، نمی‎‌تواند توده مردم را که از سرشت و فطرت مشترکی برخوردارند ازهم دور کنند. چراکه نیازهای اجتماعی انسان‌ها باهم تفاوتی ندارد و درمشکلات اجتماعی هم مشترکاتی دارند. بعنوان مثال اضطراب، افسردگی، اعتیاد، ایدز، تورم، ناامنی، خشونت و... مال یک منطقه خاصی نیست؛ مساله و معضل همه ملت‌هاست. این نیازهای عمومی است که زمینه آمدن منجی آخرالزمان را فراهم خواهد کرد.

ما نمی‎‌توانیم نسخه جداگانه‌ای برای خودمان تعریف کنیم. حکومت زمینه سازی مورد قبول است که بتواند مشارکت واحساس همگرایی همه انسان ها خدا محور را دربر داشته باشد. از این رو حکومت زمینه‌ساز باید مقتدر و حامی عدالت، ارزش‌های انسانی‌، حامی مظلومین ومحرومان باشد‌؛ تابتواند موجب بیداری وآشنایی مردم با نیازهای فطری شان شود. این بینش انشاء الله درآماده‌کردن جهان برای ظهور منجی تاثیر می‌گذارد.

شما می‎فرمایید منتظر نباید در جامعه خیلی دیده شود. متفاوت از جامعه نباشد. وجود حکومت اسلامی در ایران متفاوت از جهان نیست. جهان نسبت مدیران ما را به خود متفاوت نمی بینند؛ پیشگامان یک تفکر، مطمئنا با دیگران تفاوت‎‌های دارند. تئوری‎های جمهوری اسلامی متفاوت است چرا به منتظران و زمینه‎‌سازان این اجازه را نمی‎‌دهیم که متفاوت باشند.

حقیقت این است که ما در تئوری سازی حکومت دینی ضعیف عمل کردیم. هنوز پیام انقلاب اسلامی را نتوانستیم مبناسازی شده به گوش ملت ها و دولت ها برسانیم. اهداف عالی انقلاب برای مخاطب جهانی نیازمند به تبیین و تفهیم دارد. جنس انقلاب اسلامی از جنس لطیف انسانی است که به حقوق

نباید تعریفی را از یک منتظر نشان دهیم که خدای نخواسته بخشی از جامعه از مسئله مهدویت برداشت دیگری داشته باشند، افراد منتظر را افراد خاص یا ویژه ببینند

و فطرت انسان ها توجه می کند؛ کرامت وآزادی انسان ها را در نظر می گیرد.

قطعا ما باید از اسلام مناسکی فاصله بگیریم چرا اسلام فقط مناسک نیست. جامعه منتظری را تعریف بکنیم که بتواند همه ادیان و مذاهب را در بعضی از مبانی به ما پیوند بزند. مثل شعار امام برای مستضعفین. باید تعریف انسانی عدالت وجامعه منتظر را به همه ادیان و مذاهب با سهمی که درآن دارند تفهیم کنیم. این کاری است که باید مراکزی مثل موسسه‎‌ی آینده روشن و مرکز تخصصی مهدویت به صورت جدی پی‌گیری کنند. درخیمه‎‌ی منتظران مهدی (ع) برای همه‎‌ی منتظران با ادیان وعقاید مختلف فضای کافی هست. با سعه‌ صدر درجامعه دینی با حقایقی که امام صادق (ع)‌ آن ها را می دید حرکت کنیم. چهار هزار شاگر دبا عقائد متفاوت در جلسه‎‌ی درسی ایشان شرکت می‌کردند یا حضرت امیر (ع)‌ که خیلی از پیروانش شیعه سیاسی بودند نه شیعه اعتقادی. وظیفه داریم اسلام و تشیع به ویژه مهدویت را طوری تعریف کنیم که تمام کسانی که با ما اشتراکاتی دارند در کنار ما قرار بگیرند. به تعبیر یکی از دانشمندان فرانسوی (آقای فرانسوا توال) در بحث ژئوپلتیکی شیعه نگرانی‌هایی را مطرح می کنند. «هشدار می دهد که نگذارید ایران شیعه گرا رشد پیدا کند ؛ می گوید باید قبول کنیم که انقلاب اسلامی از نظر سیاسی توانسته جهان اسلام را شیعه کند» چون شیعه جامع‌نگر است و از جهت سیاسی، اجتماعی، وفرهنگی تفاوتی برای سنی ندارد. ما باید این نگاه را توسعه دهیم و در صحنه های مختلف از ظرفیت های جهانی استفاده کنیم. همه از ظلم‌های رسمی رنج می‌بریم پس درکنار هم قرار بگیریم و مطالبتمان را هر روز جدی تر دنبال کنیم ؛ این همان نکته‌ای است که دکتر شریعتی مطرح می‌کرد که مکتب انتظار مکتب اعتراض است. به ما مدام تذکر می‎‌دهد وضعیت موجود ناراضی‌کننده است. همیشه به سمت مطلوب حرکت کنیم. اگر هم پیشرفتی شد قانع نباشیم. چون آن چیزی که بعدا تحقق پیدا می کند بسیار بسیار فراتر از آن چیز است که ما به آن می‌رسیم. سلامتی جوامع اسلامی یعنی پی ریزی عدالت. اگر چه آن چیزی که حضرت می آورند بسیار بزرگتر و عالی‎‌تر از آن چیزی است که ما فکرش را می‎‌کنیم.


اصلی ترین وظایف حکومت و کارگزاران دولت منتظر چیست؟.
با یک تفکیک می‎‌توانیم به این پرسش پاسخ بگوییم. ما به ولی امر مسلمین نمی‎‌توانیم تکلیف تعیین کنیم. تکلیف ولی امر را خدا تعین فرموده، اگر خطا کند که دیگر ولی نیست. ولی فقیه است که به عنوان عالی‌ترین مقام بر اجرای عدالت و احکام امر می‎‌کند وبه طور جامع نظر دارد، چون (العدل حیات الاحکام). تا امروز هم او بوده که به همه گروه‌ها و جناح‌ها نگاه مساوی کرده، و بستر رقابت‌های سالم را عملا فراهم آورده است. چرا که کمال انسان‎‌ها را وظیفه خود می‎‌داند. در این تجربه‎‌ی سی ساله انقلاب وجود مبارک ولی امر ما را از گرفتاری به دام افراط و تفریط نجات داده است‌. اگر معضلی یا انحرافی صورت گرفته این ولی فقیه بوده که این حرکت‌های کج را افشاء وجامعه را به صراط مستقیم رهنمون فرمودند. چرا که اسلام و قانون اساسی از ایشان وظیفه بالاتری را خواسته است.

اما صلاحیت دولت‌ها را برای ورود به مسائل کلامی واعتقادی قبول نداریم. این‌ها صرفا می‌تواند بسترها و زمینه‌های یک سری فعالیت ها را هموار نماید و شعارها و ارزش‌های دینی را در جامعه توسعه دهند. وظیفه دولت‌ها نظریه‌پردازی و تبیین نیست؛ تبیین مسائل دینی به حوزه‎ها و عالمان دینی سپرده شده است. دولت‌ها وظایف اجرایی خودشان را انجام بدهند. وظیفه تئوری سازی، تفسیر و تبین ندارند.

نباید جامعه قبل ظهور را متفاوت از دوره‎‌ی ظهور بدانیم. آن‎‌چه مهم است انجام وظایف انسانی به عنوان منتظر واقعی است. اجرای عدالت، استیفای حقوق از دسته رفته مردم، توسعه و رفاه، توجه به مسائل دینی مردم، رشد فکری مردم همه از وظایف کار گزاران دولت منتظر

نباید جامعه قبل ظهور را متفاوت از دوره‎‌ی ظهور بدانیم. آن‎‌چه مهم است انجام وظایف انسانی به عنوان منتظر واقعی است. اجرای عدالت، استیفای حقوق از دسته رفته مردم، توسعه و رفاه، توجه به مسائل دینی مردم، رشد فکری مردم همه از وظایف کار گزاران دولت منتظر است.

است.


چه تفاوتی ماهیت سیاسی دولت منتظر با سایر فلسفه های سیاسی دارد؟
دولت منتظربدون محتوای سیاسی معنی ندارد اما خیلی رنگ سیاسی هم ندارد. جنس ماهیت سیاسی دولت منتظر جوهره های انسانی دارد که به دنبال تعالی انسان و کرامت انسان است. سیاسی به معنای این که حضور مردم و احاد مختلف جوامع فکری ومذاهب مختلف را هم به یک شکلی در خودش بارور می کند. در حکومت حضرت یکسان‌سازی نیست. آداب و رسوم متفاوت خواهند بود. تفاوت‎‌های امروزی آن زمان خواهند بود. اما خط مشی‌های کلان و سیاست‌گذاری‌های کلان از آموزه‌های دینی از فطرت انسان‌ها نشات خواهند گرفت. حقوقی را برای انسان تعریف می‌کند که زاییده نظام‌های سلطه گر نباشند. انسانی را تعریف می کند که این انسان جنبه فردی، اجتماعی و سیاسی‌اش را متناسب با آموزه های اسلامی و جوهره دین وشریعت محمدی انتخاب می کند.

اهداف و کارکرد رسانه‌های مختلف در این زمینه‌سازی ظهور چه می‎‌تواند باشد؟

اگر رسانه به جنبه‌های اجتماعی انتظار توجه کند زودتر به نتیجه می‌رسد. انتظار یعنی حرکت، تلاش، کوشش، همبستگی انسجام و همکاری و هم‌گرایی و هم‌افزایی. یک انسان منتظر نقش اجتماعی خودش را بیش‌تر بداند (مانند بزرگان دین و اولیا الهی علی رغم مشغله‌های زیاد) از امور جزئی هم غافل نمی‎‌شود.

بارزترین یادگاری بزرگان دین و اولیا الهی فعالیت‌های اجتماعی شان است. رسانه باید در تمام سطوح اجتماعی به رشد و سلامتی فکری و فرهنگی جامعه توجه کند. هم دلی، محبت و کرامت انسانی را باید جدی بگیرد.

رسانه تصویر درستی از فرهنگ مهدویت ندارد، بیش تر باید به بحث های تبیینی و استدلالی توجه کند. در حوزه کلامی به شبهات پاسخ علمی داده شود. از جنبه‎‌های احساسی بپرهیزد و جنبه های منطقی و عمیق را تقویت کند. تا برای کسانی که دنبال بازار گرمی هستند مجال و فضا درست نشود. چرا که از گسترش موج مهدویت متاسفانه ازگذشته سوء استفاده می‎‌شود. بعضاً جنبه سیاسی و انحرافی پیدا می‎‌کند که موجب فریب، آزردگی و یاس مردم می‌شود. باید تصویر درست از مهدویت و جامعه منتظر نشان بدهد. وظایف کاملا شفاف و روشن است. رسانه باید توجه کند که در طول ۳۶۰ روز وظیفه دارد نه فقط نیمه شعبان. ترویج فرهنگ مهدوی باید در رسانه‎‌ها همیشگی وبا ثبات باشد. نباید در سایه مناسک و ادا و اطوار ها ی رسانه‎‌ای گم شود. رسانه ملی ما مدام باید بر این موضوع برنامه داشته باشد ، ما در عصر ظهور هستیم وظایف ما هم همان است که از هزار سال پیش گفته شده، کم و زیاد هم نمی شود.





کتاب سازی ونشر آثار نازل از ناشران کم مایه مذهبی در جلوگیری از زمینه سازی برای ظهورچه نقشی دارد؟.

آشفتگی در ساماندهی پژوهش‌های دینی فراگیراست، ناشران به خود همه نوع اجازه را می‎‌دهند. باید این شیوه‌ها اصلاح شود ناشران سود جو برای گرمی بازار خود بزرگترین خیانت را به دین مردم وخدا می‎‌کنند وابائی هم ندارند. اما وزارت ارشاد کشور اسلامی هم دست کمی ازآنها نداشته، کم کوتاهی نکرده است. علما باید به شبهات برون مرزی و منحرفان پاسخ بگویند یا به ناشران سود جوبپردازند اگر برخورد نشود آینده پر التهابی خواهیم داشت. یقین بدانید دست استکبار هم حامی این کتاب سازان و ناشران بی‌بوته هست.


شما درکتاب نقش اجتماعی انتظاردر پی تفهیم چه چیزی هستید؟
این کتاب در پی این است که بگوید انسان منتظر چیز جدابافته‌ای نیست. همان چیزی که پیامبر از شما خواسته، در زمان غیبت هم همان را از شما می‌خواهند. در گذشته چون زمینه‌ای برای حکومت‌کردن نبوده است لذا بیش‌تر دستور العمل‌ها فردی نگارش شده‎‌اند. امروز ما می‌خواهیم که فقه ما، قضای ما و... اجتماعی باشند. دستور العمل‌های اخلاقی و عرفانی ما به صورت اجتماعی تعریف شوند. ما یک جامعه مهدوی ومنتظرهستیم؛ شایستگی و رغبت ما به صحنه اجتماعی و خصوصیات و مولفه‌های دینی آن بیشتر است. می‎‌خواهیم به دنیا نشان بدهیم که در صحنه عمل چه قدر حاضریم. اگر این انسان منتظر توانست در مرحله مقدماتی به سطوح نازله ای از عدالت و رفتار اجتماعی برسد و خودی نشان بدهد ان شاء الله در زمانی که حضرت بیاید این فرد میتواند در آن امتحان بزرگ هم سرفراز باشد.