تجلیل ایده‌های برتر در پایان‌نامه‌های دکترا در زمینه دین‌پژوهی
32 بازدید
موضوع: الهیات و معارف اسلامی
مصاحبه کننده : ایسکا
محل مصاحبه : پژوهشگاه علوم و فرهنگ ‏اسلامی
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : پایگاه دین پژوهی ایسکا
تاریخ نشر : Mar 4 2012 12:00AM
تعداد شرکت کننده : 0

گفتگو با مدير ساماندهي پژوهش هاي ديني مركز همكاري هاي علمي و پژوهشي حسن عبدي ‌پور گفت: مديريت ساماندهي پژوهش هاي ديني، امسال نيز «هم ‌انديشي ايده ‌هاي برتر در پايان ‌نامه‌ هاي ممتاز حوزۀ دين ‌پژوهي» را در دستور كار خود قرار داد.

حسن عبدي ‌پور، مدير ساماندهي پژوهش­ هاي ديني مركز همكاري‌ هاي علمي و پژوهشي، در گفت و گو با خبرنگار ايسكا دربارۀ لزوم ساماندهي پژوهش ‌هاي ديني گفت: رساله ­هاي دكتري، محصول فرايند پيچيدۀ چرخۀ توليد دانش محسوب مي ­شوند. براي يك دانش ‌پژوه، شرايط سختي بايد طي شود كه بتواند به  رتبۀ علمي ­اي برسد و در ميان رساله­ هاي دكتري رتبۀ عالي با نمره 19 و  20 بگيرد.
وي تأكيد كرد: از سويي ما نيازمند به اين هستيم كه يك سامانه ­اي در كشور در حوزۀ دين‌ پژوهي داشته باشيم كه بتواند اين محصول گرانسنگ را درست هدايت كند؛ يعني چرخه ­اي كه با زحمات طاقت ‌فرساي فرهيختگان و دانش‌پژوهان شكل مي ­گيرد، در راستاي نياز جامعه و نياز نظام جمهوري اسلامي باشد.
وي افزود: از اين جهت مديريت ساماندهي پژوهش‌ هاي ديني نخست از كساني كه موضوعات علوم انساني را به درستي انتخاب كرده ­اند و توانسته­ اند هر كدام به يك موضوعي كه در اولويت نظام پژوهشي است بپردازند، قدرداني مي ‌كند. دوم اين كه براي ما مهم است كه از مجموع رساله ­هاي ارائه شده بتوانيم تعدادي را كه برتر از بقيه ‌اند انتخاب كنيم؛ پس يك پروسۀ بسيار سنگيني طي مي ­شود تا به انتخاب رساله ­هاي برتر برسيم.
عبدي ‌پور دربارۀ آسيب ‌هاي پژوهش‌ هاي ديني اظهار داشت: آنچه كه در اين زمينه، احساس خلاء مي ­شود و نظام پايان‌نامه‌ نويسي از آن رنج مي ­برد، اين است كه ما به درستي نتوانيم نياز نظام پژوهشي كشور را تعريف كنيم كه بر اساس آن، رساله ­هاي دكتري تدوين شود. اين انتخاب صحيح، اگر بر اساس يك پروسۀ سازماندهي شده باشد، قطعا مي ­تواند خلاء ها و مشكلات ما را حداقل در حوزۀ علوم انساني برطرف كند و آنچه كه در نظام آموزشي ما بايد هم‌سو و هم ‌طراز با پروپوزال­ هاي دكتري باشد، محقق كند.
وي افزود: وقتي موضوع يك رساله انتخاب مي ­شود، نظام آموزشي ما بايد پيش‌ نيازهاي ديني موضوع را هم تامين كند؛ يعني در حقيقت ما بايد رساله ‌هايي را انتخاب و حمايت كنيم كه اولا بر اساس يك نظام اولويتي باشد. ثانيا اين رساله‌ها بايد محصول يك تحقيقات دانش ‌محوري باشد كه با مشورت ­ها و راهنمايي ­هاي عالمانه صورت گرفته و در واقع از هرگونه سهل ‌انگاري در راهنمايي و مشاورۀ رساله­ها پرهيز شده باشد كه متاسفانه باز هم اين خلاء را هم داريم كه حتي در سطح دكتري هم تساهل­ هايي صورت مي ­گيرد و يك شتاب ‌زدگي در توليد رساله ‌هاي دكتري به چشم مي ‌خورد.
مدير ساماندهي پژوهش‌هاي ديني تأكيد كرد: نياز حوزۀ آموزشي اين است كه بايد پيش ‌نيازها را درست تعريف كنيم. يعني شما مي‌ توانيد عنوان رساله را بعد از گذراندن دورۀ دكتري تحقيق كنيد؛ چون بسياري از اين پيش‌ نيازها ممكن است تامين نشوند. لذا خيلي مهم است كه سامانه ‌اي را ايجاد كنيم.
وي ادامه داد: به اين منظور، در مرحلۀ اول، دستگاه پژوهشي ما بايد يك ساز و كاري را تعريف كند كه يك نظام اولويت ‌بندي ‌شده ­اي را نسبت به نيازهاي حوزۀ پژوهشي در خصوص علوم انساني داشته باشد. در مرحلۀ بعدي، بايد سطح‌ بندي ‌هايي براي تحقيقات بنيادي و كاربردي اعمال شود كه در نهايت به يك خروجي منجر شود؛ يعني به ارائۀ يك نظريه ­اي همراه با دستورالعمل منجر شود كه راهي را براي حل يك مساله نشان دهد؛ حال ممكن است اين رساله در حوزۀ نظري باشد يا در حوزۀ عملي.
عبدي‌پور اظهار داشت: امسال هم مديريت ساماندهي پژوهش‌هاي ديني، در قالب «هم‌ انديشي ايده ‌هاي برتر در پايان ‌نامه‌ هاي ممتاز حوزۀ دين‌ پژوهي» سعي كرد رساله ­هاي باقي‌مانده و توليدشده از سال 87 تا 90 را در دستور كار خود قرار دهد. متاسفانه ما با كميت در اين حوزه مواجه ‌ايم. خيلي از رساله ‌ها تكرار شده‌ اند و موازنه ‌كاري ­هايي در تدوين آنها صورت گرفته است كه نبايد باشد. هزينه ­اي كه صورت مي­ گيرد نبايد منجر به تكراري ‌بودن رساله ­ها شود. اين مشكل، يك نظام اولويتي مشخصي را مي ‌طلبد كه هنوز شكل نگرفته ­است.
وي افزود: رساله‌ هاي جمع ‌آوري‌شده حدودا 60 رساله است كه سعي مي ­كنيم دربارۀ اينها داوري و ارزيابي منصفانه و عالمانه ‌اي داشته باشيم و از كساني كه زحمت كشيده ‌اند تجليل كنيم و باز هم در تحليل­ ها و ارزيابي ­ها به حل آسيب ­هايي كه در اين حوزه وجود دارد، بپردازيم.
وي در پايان يادآور شد: ما درصدديم كه نياز مراكز پژوهشي مبني بر ايجاد يك عقبۀ سازماندهي ‌شده در زمينۀ تدوين رساله ‌ها و پژوهش ‌ها را به مسئولين اعلام كنيم تا ان شاء الله به زودي مسئولين نظام آموزشي و پژوهشي كشور با همديگر به توافقي برسند و يك هم‌سويي و هم‌گرايي و هم ‌افزايي در اين زمينه ايجاد شود تا در نهايت، رساله‌ ها و پژوهش ‌هاي علمي، به كمك مراكز تخصصي علمي در پيشرفت نظام جمهوري اسلامي به كار آيد و نيز رساله‌ هاي بعدي از غناي بيشتري برخوردار شوند.